(?-1659) Osmanlı tarihinde Abaza isyanları
olarak tanınan ayaklanmalara adı karışmış, IV. Mehmet
zamanında zorbalıklarıyla ün salmış bir vezirdir. Türkmen
aşiretlerinin ağası bulunduğu sırada görevinden atıldığı
için, Kastamonu dolaylarında başkaldırdı; kendisi gibi,
padişaha başkaldırını; olan İpşir Mustafa Paşa ile birleşti.
Bir süre sonra, İpşir Paşa sadrazam olunca, Abaza Hasan
Paşa'yı gene eski görevine, Türkmen Ağalığı'na getirdi.
Ancak, İpşir Paşa istanbul'da öldürülünce. Hasan Paşa gene
başkaldırdı. Bu üstüste ayaklanmalar padişahın gözünü
korkutmuştu. Bu yüzden. Hasan Paşa'yı önce Diyarbakır'a,
sonra da Halep'e vali yaptı.
Abaza Hasan Paşa yeni sadrazam olan Köprülü Mustafa Paşa'nın
Transilvanya seferine katılmak istemiyordu. Onun için, onbeş
kadar valiyle veziri de kandırarak, Anadolu'da geniş bir
ayaklanma hazırlığına girişti. Padişah, bu hazırlığı haber
alınca, telâşa düşerek Sadrazam Köprülü Mustafa Paşa'yı
istanbul'a çağırdı. Sadrazam hemen geri döndü; Diyarbakır
Valisi Murtaza Paşa'ya Anadolu Serdarı unvanını vererek
âsilerin üzerine gönderdi.
Abaza Hasan Paşa kuvvetleri Murtaza Paşa'nın ordusunu büyük
bir bozguna uğrattı; gitgide büyüyüp güçlenerek, Anadolu'yu
korkuya salan tehlikeli bir kuvvet haline gelmeye başladı.
Gelgelelim, ki; gelip de askeri besleme güçlükleri
başgösterince, ordudan ayrılanlar oldu. Abaza Hasan Paşa'ya
bağlı valilerden birkaçı, padişahın canını bağışlayacağı
vaadiyle onu kandırıp Halep'e getirdiler. Bir gece konağına
baskın yapıp, adamlarıyla birlikte kafasını vurdular.